CHI PHÍ VỐN HÓA TÀI SẢN CỐ ĐỊNH

KHÁI NIỆM VỀ CHI PHÍ VỐN HÓA

         Chi phí vốn hóa (Capital expenditure):  là khoản chi phát sinh để có sở hữu một tài sản cố định, hoặc cải tiến những tài sản cố định đã có của doanh nghiệp (Cải tiến ở đây được hiểu là những sửa chữa, nâng cấp lớn mà từ đó làm tăng công suất hoạt động của tài sản cố định, giúp tạo ra nhiều lợi nhuận hơn). Chi phí này phải đáp ứng các điều kiện ghi nhận tài sản cố định theo chuẩn mực kế toán VAS như sau:

– Chắc chắn thu được lợi ích kinh tế trong tương lai từ việc sử dụng tài sản đó;

– Nguyên giá tài sản phải được xác định một cách đáng tin cậy;

– Thời gian sử dụng ước tính trên 1 năm;

– Có đủ tiêu chuẩn giá trị theo quy định hiện hành.

Các loại chi phí vốn hóa thường gặp:

– Chi phí lãi vay
– Chi phí sửa chữa và bảo dưỡng TSCĐ
– Chi phí quản lý hành chính, chi phí sản xuất chung, chi phí chạy thử và các chi phí khác… liên quan trực tiếp đến việc mua sắm và đưa TSCĐ vào trạng thái sẵn sàng sử dụng
– Chi phí phát triển (đối với TSCĐ vô hình)

        Ví dụ: Có một khoản chi phí lãi vay trả ngay trong năm 2022 với giá trị là 20 triệu đồng. Hỏi chi phí trong kỳ có ghi nhận hết cả 20 triệu đồng không?

Đáp án: Có 2 Trường hợp:

– TH1: Nếu khoản chi phí lãi vay này là vay vốn lưu động (tài trợ vốn lưu động- tức là vốn mà có vòng quay nhỏ hơn một kỳ kế toán- cụ thể là vay để mua hàng tồn kho chẳng hạn) thì khoản chi phí này được hạch toán hết vào chi phí lãi trong kỳ.

– TH2: Nếu trong trường hợp khoản vay này là để tài trợ cho việc mua một cái ô tô (tài trợ vốn- tài sản dai hạn, được sử dụng trong nhiều kỳ kế toán), thì khoản tiền lãi này được vốn hoá, tức là ghi nhận như giá trị của chiếc ô tô, rồi sẽ được phân bổ vào các kỳ kinh doanh sau này dưới các hình thức khấu hao.

TÌM HIỂU VỀ VỐN HÓA CHI PHÍ ĐI VAY (CPĐV):

Quy trình vốn hóa chi phí đi vay (CPĐV):

Thời điểm bắt đầu vốn hoá:

Vốn hoá CPĐV vào giá trị tài sản dở dang được bắt đầu khi thoả mãn đồng thời các điều kiện sau: 

(1) Các chi phí cho việc đầu tư xây dựng hoặc sản xuất tài sản dở dang bắt đầu phát sinh; 

(2) Các CPĐV phát sinh; 

(3) Các hoạt động cần thiết trong việc chuẩn bị đưa tài sản dở dang vào sử dụng hoặc bán đang được tiến hành.

         Trong đó: Chi phí cho việc đầu tư xây dựng hoặc sản xuất một tài sản dở dang bao gồm các chi phí phải thanh toán bằng tiền, chuyển giao các tài sản khác hoặc chấp nhận các khoản nợ phải trả lãi, không tính đến các khoản trợ cấp hoặc hỗ trợ liên quan đến tài sản.

          Các hoạt động cần thiết cho việc chuẩn bị đưa tài sản vào sử dụng hoặc bán bao gồm hoạt động xây dựng, sản xuất, hoạt động kỹ thuật và quản lý chung trước khi bắt đầu xây dựng, sản xuất như  hoạt động liên quan đến việc xin giấy phép trước khi khởi công xây dựng hoặc sản xuất. tuy nhiên, những hoạt động này không bao gồm việc giữ một tài sản khi không tiến hành các hoạt động xây dựng hoặc sản xuất để thay đổi trạng thái của tài sản này. 

          Ví dụ: CPĐV liên quan đến việc mua một mảnh đất cần có các hoạt động chuẩn bị mặt bằng sẽ được vốn hoá trong kỳ khi các hoạt động liên quan đến việc chuẩn bị mặt bằng đó. Tuy nhiên, CPĐV phát sinh khi mua mảnh đất đó để giữ mà không có hoạt động triển khai xây dựng liên quan đến mảnh đất đó thì CPĐV không được vốn hoá.

Tạm ngừng vốn hoá

         Việc vốn hoá CPĐV sẽ được tạm ngừng lại trong các giai đoạn mà quá trình đầu tư xây dựng hoặc sản xuất tài sản dở dang bị gián đoạn, trừ khi sự gián đoạn đó là cần thiết.

          Việc vốn hoá CPĐV được tạm ngừng lại khi quá trình đầu tư xây dựng hoặc sản xuất tài sản dở dang bị gián đoạn một cách bất thường. Khi đó CPĐV phát sinh được ghi nhận là chi phí sản xuất, kinh doanh trong kỳ cho đến khi việc đầu tư xây dựng hoặc sản xuất tài sản dở dang được tiếp tục.

Chấm dứt việc vốn hoá

         Việc vốn hoá CPĐV sẽ chấm dứt khi các hoạt động chủ yếu cần thiết cho việc chuẩn bị đưa tài sản dở dang vào sử dụng hoặc bán đã hoàn thành. CPĐV phát sinh sau đó sẽ được ghi nhận là chi phí sản xuất, kinh doanh trong kỳ khi phát sinh.

          Một TS sẵn sàng đưa vào sử dụng hoặc bán khi quá trình đầu tư xây dựng hoặc sản xuất TS đã hoàn thành cho dù các công việc quản lý chung vẫn có thể còn tiếp tục. Trường hợp có sự thay đổi nhỏ (như trang trí tài sản theo yêu cầu của người mua hoặc người sử dụng) mà các hoạt động này chưa hoàn tất thì hoạt động chủ yếu vẫn coi là đã hoàn thành.

          Khi quá trình đầu tư xây dựng tài sản dở dang hoàn thành theo từng bộ phận và mỗi bộ phận có thể sử dụng được trong khi vẫn tiếp tục quá trình đầu tư xây dựng các bộ phận khác, thì việc vốn hoá các CPĐV sẽ chấm dứt khi tất cả các hoạt động chủ yếu cần thiết cho việc chuẩn bị đưa từng bộ phận vào sử dụng hoặc bán đã hoàn thành.

          Một khu thương mại bao gồm nhiều công trình xây dựng, mỗi công trình có thể sử dụng riêng biệt thì việc vốn hoá sẽ được chấm dứt đối với vốn vay dùng cho từng công trình riêng biệt hoàn thành. Tuy nhiên, đối với xây dựng một nhà máy công nghiệp gồm nhiều hạng mục công trình trên một dây chuyền thì việc vốn hoá chỉ chấm dứt khi tất cả các hạng mục công trình cùng được hoàn thành.

Rủi ro gian lận trong chi phí đi vay:

         Gian lận có thể được thực hiện bằng cách doanh nghiệp vay một khoản vay có giá trị lớn cho cả mục đích đầu tư xây dựng và hoạt động kinh doanh. Nhưng phần lớn giá trị khoản vay được sử dụng cho hoạt động sản xuất kinh doanh (giả sử khoảng 90% giá trị hợp đồng) và một phần nhỏ được sử dụng cho hoạt động đầu tư xây dựng (10% giá trị hợp đồng). Thay vì ghi nhận chi phí vốn hóa theo đúng tỷ lệ lãi vay dành cho hoạt động đầu tư xây dựng (10%), doanh nghiệp sẽ thực hiện vốn hóa toàn bộ Chi phí đi vay (100%) nhằm mục đích gian lận làm tăng lợi nhuận.

MỘT SỐ LƯU Ý VỀ VỐN HÓA CỦA TÀI SẢN CỐ ĐỊNH VÔ HÌNH

Chi phí nghiên cứu, chi phí phát triển thường hay bị nhầm lẫn khi xác định chi phí vốn hóa TSCĐ vô hình

– Về chi phí nghiên cứu luôn luôn được tính là chi phí trong kỳ của doanh nghiệp

– Về chi phí phát triển chỉ được vốn hóa khi đầy đủ các điều kiện sau:

– Chắc chắn mang lại lợi ích trong tương lai cho doanh nghiệp;

– Doanh nghiệp có dự định hoàn thành để sử dụng hoặc bán nó;

– Doanh nghiệp có đủ nguồn lực để hoàn thành;

– Doanh nghiệp có năng lực để hoàn thành và sử dụng hoặc bán nó;

– Doanh nghiệp có đủ tính khả thi về mặt kỹ thuật để hoàn thành;

– Chi phí bỏ ra có được đo lường chính xác và đáng tin cậy.

        Quý doanh nghiệp vui lòng liên hệ SLF để được tư vấn, hỗ trợ nếu có bất kỳ vướng mắc, khó khăn nào cần trợ giúp.